Matematik bol buh shinjleh uhaanii haan?
Angiin tsonhoor…
Angiin tsonhoor…Unuu uyein ediin zasgiig matematikguigeer tusuuluhud berh. Matematikiin hucheer 20r zuund mash olon ololt ediin zasgiin salbart hiigdsen ni ch unen. Gehdee ene gaihamshigtai shinjleh uhaan haaya “zaluu” ediin zasagchdad teer boloh ni tsuungui. Unuudur macrogiinhaa TA deer geriin daalgavraa yariltsaj baigaad manai angiin gaihamshigtai “matematikchaas” tun sonin yum sonsloo.
Macro-giin model goltsuu todorhoi production funktsaar ediin zasgiig todorhoilj todorhoi ur dund hursen uyedee tuhain funktsiinhaa parameter-r ulsuudiig yalgaag tailbarlah gej orolddog. Tuhailbal 1 hund nogdoh kapitalaar neg hund nogdoh dotoodiin niit buteegdehuuniig todorhoiloh production funkts baiya geye. y=k^a( y=neg hund nogdoh DNB, k=neg hund nogdoh kapital, a ni tuhain ulsiin parameter, k-n zereg. Iluu sonirhvol Cobb-Douglas) Tuhailbal mongoliin a=1/3 baig geye. Tegvel 64 kapitalaar 4 buteegdehuun gargana gesen ug. Harin Orosiin a=1/2 baig gevel 64 kapitalaar 8 buteegdehuun gargana gesen ug. Iim mayagaar a ni uur ulsuud ur ashig huchin chadal ni uur tul ulsuudiin hugjliig tailbarlaj bas bolno.
Za tegeed gol heleh gesen yum gevel negen “zaluu” ediin zasagch enehuu parametriin buyu a-n uurchlultuur ulsuudiin yalgaag tailbarlah uchriig sain oilgoogui bololtoi. Deerh funkts bolon busad nuhtsliig ni ugchihvul matematikaar buh bodlogiig bodood baidag, getel yu hiigeed baigaagaa sain uhaaraagui bololtoi. Ediin zasagt matematikiig ashiglah gol shaltgaan gevel todorhoi nuhtsul baidliig matematikiin heleer todorhoilj tuuniigee shinjleh uhaanii “ortoi” bolgood todorhoi ur dund hureh yavdal. Matematikiin tegshtgeliig bodohdoo gol ni bish, anhnaasaa tuuniig zuv todorhoilj, garsan ur dung zuv tailbarlaj chadahad ediin zasagchiin zorilgo orshino. Yum bolgoniig tegshitgel bolgoj bodood baival yunii tuld matematikiig hereglej baigaagaa martaad zugeer l tegshitgel boddog matematikch bolno gesen ug. Ter ch utgaaraa ih surguuliiin bagsh bolohoor ursulduj baigaa ediin zasagchid zuvhun onoloor neg zuiliig gargah bish deer ni Structural Estimation hiij chaddag baij sain surguulias ajil olj avdag bolood baigaa bololtoi. Matematikgui bol ediin zasgiin onol uragsh alhahgui ch ene shinjleh uhaaniig haanaa bolgoj bolohgui baih. Harin uuniig hereglej ashiglaj chaddag baih gedeg utgaaraaa booloo bolgoj chadval amjiltand hureh bolno. “Matematik buh shinjleh uhaanii bool yum” gej yaridagiin uchir bas end baih yumaa 
3 сар 16th, 2007 at 2:58
He he haa saigui bodlogo oghoor tomyond orluulaad hariug ni gargachihdag oyutnuud zondoo bdg bh. Physiciig heden jil unshij uzlee. Ehendee tomyonii tsaadah utgiig ni oilgohiig orolddog blaa. Getel suuldee buur oilgohoo bolij ehelsen. Tomyo-goo hyalbarchilah geed shine, hiisver oilgoltuudiig todorhoilj eheldeg. Ter hiisver oilgoltuudiig ni oilgoh geseer baital zalhuu hurchihdegiin.
Gehdee yamar negen modeliin butetsiig matematic ashiglahguigeer tailbarlana gevel heden huudas yum bolood dund ni buur noir hureh bh. Tegsnees neg mor tomyo bichsen ni hyalbarhan haragdaj magad.
3 сар 16th, 2007 at 16:59
naadah chini bas ediin zasgiin oyutnuudiin dund tom asuudal bolood baigaamdaa. Fizik bol arai uur bailgui dee, yadaj toogoor batalchihsan yumiig iim tiim gehgui. Ediin zasag bol yaj anh yug assumption bolgoh ve gedgees hamaaraad shal uur tegshitgel bolj orhidog bolohoor hachin hachin assumption hiigeed hachin yum gargaj ireed ene minii onol gevel hen ch avch heleltsehgui, uu tenegee matiin fakultet ruu yav l geh baih